سبد اکانت پایگاه های اطلاعاتی 
سبد منابع اطلاعاتی 
کلاریویت ۲۲ پژوهشگر برجسته را بهعنوان برگزیدگان استنادی سال ۲۰۲۶ (Citation Laureates) معرفی کرد؛ پژوهشگرانی که آثار علمی آنها از نظر میزان تأثیرگذاری و استناد، در زمره اثرگذارترین پژوهشهای حوزه خود قرار گرفتهاند.
مؤسسه اطلاعات علمی کلاریویت (Institute for Scientific Information یا ISI) در سپتامبر ۲۰۲۶، فهرست جدید Citation Laureates را منتشر کرد. این فهرست سالانه، پژوهشگرانی را معرفی میکند که بر اساس دادههای انتشار و استناد در Web of Science Core Collection و ارزیابی کارشناسان ISI، تأثیری استثنایی بر حوزه تخصصی خود داشتهاند.
۲۲ پژوهشگر معرفیشده در سال ۲۰۲۶ در چهار حوزه فیزیولوژی و پزشکی، فیزیک، شیمی و اقتصاد فعالیت میکنند و وابستگی دانشگاهی و پژوهشی آنها به هفت کشور و منطقه گزارش شده است.
Citation Laureates چیست؟
Citation Laureates یکی از برنامههای کلاریویت برای شناسایی پژوهشگرانی است که آثار آنها تأثیر علمی چشمگیری داشته است.
این برنامه توسط مؤسسه اطلاعات علمی کلاریویت (ISI) اجرا میشود و در فرایند انتخاب آن، دادههای انتشار و استناد موجود در Web of Science Core Collection با تحلیل کارشناسی ترکیب میشود.
کلاریویت اعلام کرده است که از زمان آغاز برنامه در سال ۲۰۰۲، ۸۹ نفر از پژوهشگرانی که پیشتر بهعنوان Citation Laureates معرفی شدهاند، در سالهای بعد موفق به دریافت جایزه نوبل شدهاند. بااینحال، Citation Laureates یک فهرست رسمی پیشبینی برندگان نوبل نیست و نباید آن را معادل پیشبینی برندگان نوبل در یک سال مشخص دانست.
۲۲ برگزیده استنادی کلاریویت در سال ۲۰۲۶
برگزیدگان امسال در چهار حوزه اصلی معرفی شدهاند:
| حوزه | تعداد پژوهشگران |
|---|---|
| فیزیولوژی یا پزشکی | ۷ نفر |
| فیزیک | ۵ نفر |
| شیمی | ۶ نفر |
| اقتصاد | ۴ نفر |
| مجموع | ۲۲ نفر |
| پژوهشگر | دستاورد یا حوزه پژوهشی |
|---|---|
| Daniel J. Drucker | پژوهشهای بنیادین درباره GLP-1 و فعالیت زیستی آن |
| Jens Juul Holst | پژوهش درباره GLP-1 و نقش آن در تنظیم متابولیسم |
| Svetlana Mojsov | شناسایی و مشخصهیابی GLP-1 و فعالیت زیستی آن |
| James G. Fujimoto | توسعه تصویربرداری توموگرافی انسجام نوری (OCT) |
| David Huang | توسعه تصویربرداری توموگرافی انسجام نوری (OCT) |
| Eric A. Swanson | توسعه تصویربرداری توموگرافی انسجام نوری (OCT) |
| Timothy A. Springer | کشف گیرندههای چسبندگی کلیدی در سیستم ایمنی |
در بخش پزشکی، یکی از محورهای برجسته فهرست امسال به پژوهشهای مرتبط با GLP-1 اختصاص دارد. Daniel J. Drucker، Jens Juul Holst و Svetlana Mojsov به دلیل پژوهشهای بنیادی خود درباره GLP-1 مورد تقدیر قرار گرفتهاند؛ پژوهشهایی که به شکلگیری مسیر علمی توسعه آگونیستهای گیرنده GLP-1 کمک کردند. این داروها امروزه در درمان دیابت و چاقی کاربرد گستردهای دارند.
| پژوهشگر | دستاورد یا حوزه پژوهشی |
|---|---|
| Chihaya Adachi | پژوهشهای پیشگامانه درباره OLEDهای فسفرسانس |
| Stephen R. Forrest | توسعه فناوریهای OLED با بازده بالا |
| Mark E. Thompson | پژوهش درباره PHOLED و TADF |
| Nicola A. Spaldin | پژوهشهای نظری درباره مواد چندفروئیک و مگنتوالکتریک |
| Qikun Xue | مشاهده تجربی اثر هال کوانتومی غیرعادی |
پژوهشهای مورد تقدیر در فیزیک، طیفی از فناوریهای نمایشگرهای پیشرفته و مواد مورد استفاده در محاسبات کممصرف تا پدیدههای کوانتومی را دربرمیگیرد.
| پژوهشگر | دستاورد یا حوزه پژوهشی |
|---|---|
| David L. Allara | توسعه و مطالعه تکلایههای خودآرا |
| Ralph G. Nuzzo | پژوهشهای بنیادی درباره Self-Assembled Monolayers |
| Jacob Sagiv | توسعه تکلایههای خودآرا |
| Harry B. Gray | پژوهش درباره انتقال الکترون در پروتئینها |
| Jay R. Winkler | پیشبرد درک انتقال الکترون در مسافتهای طولانی در پروتئینها |
| David R. Liu | توسعه ویرایش باز و ویرایش پرایم ژن |
در حوزه شیمی، David R. Liu به دلیل فعالیتهایش در توسعه فناوریهای Base Editing و Prime Editing مورد توجه قرار گرفته است. این فناوریها امکان ایجاد تغییرات دقیقتر در DNA را فراهم کرده و یکی از مسیرهای مهم در توسعه روشهای نوین ویرایش ژن به شمار میروند.
| پژوهشگر | دستاورد یا حوزه پژوهشی |
|---|---|
| Susan C. Athey | پژوهشهای اثرگذار در اقتصاد فناوری اطلاعات |
| Hal R. Varian | تحلیلهای پیشگامانه در اقتصاد فناوری اطلاعات |
| Michael D. Woodford | مشارکتهای مهم در نظریه و کاربرد سیاست پولی |
| Sidney G. Winter | پژوهش درباره پویایی اقتصادی، سازمانها و نوآوری |
پژوهشهای اقتصادی مورد تقدیر در سال ۲۰۲۶ موضوعاتی مانند اقتصاد دیجیتال، سیاست پولی، بانکداری مرکزی، نوآوری سازمانی و پویایی اقتصادی را پوشش میدهند.
معیار انتخاب Citation Laureates چیست؟
یکی از ویژگیهای اصلی این برنامه، تکیه بر دادههای استنادی علمی است.
کلاریویت اعلام کرده است که تحلیلگران ISI برای شناسایی پژوهشگران، دادههای انتشار و استناد موجود در Web of Science Core Collection را بررسی میکنند و سپس این دادهها با ارزیابی کارشناسی ترکیب میشود.
بر اساس آمار اعلامشده از سوی کلاریویت، از میان بیش از ۶۷ میلیون مقاله و مقاله کنفرانسی که از سال ۱۹۷۰ در مجموعه موردنظر نمایه شدهاند، کمتر از ۰٫۰۲ درصد بیش از ۲ هزار استناد دریافت کردهاند.
بنابراین، پژوهشگران Citation Laureates از میان گروه بسیار محدودی از آثار و پژوهشگران دارای تأثیر استنادی بالا انتخاب میشوند؛ البته تعداد استناد بهتنهایی معیار انتخاب نیست و تحلیل استنادی و ارزیابی تخصصی ISI در کنار یکدیگر مورد استفاده قرار میگیرند.
برگزیدگان ۲۰۲۶ از کدام کشورها هستند؟
۲۲ پژوهشگر معرفیشده در سال ۲۰۲۶ به مؤسسات علمی و دانشگاهی در هفت کشور و منطقه وابستهاند.
| کشور / منطقه | تعداد پژوهشگران |
|---|---|
| ایالات متحده آمریکا | ۱۶ |
| کانادا | ۱ |
| دانمارک | ۱ |
| اسرائیل | ۱ |
| ژاپن | ۱ |
| سرزمین اصلی چین | ۱ |
| سوئیس | ۱ |
| مجموع | ۲۲ |
از پژوهش بنیادی تا کاربردهای واقعی
یکی از نکات قابل توجه در فهرست Citation Laureates 2026، فاصله زمانی میان کشف علمی و کاربرد گسترده آن است.
برخی از پژوهشهایی که امروز به فناوری، درمان یا ابزارهای کاربردی تبدیل شدهاند، در ابتدا با هدف پاسخ به پرسشهایی بنیادی انجام شده بودند.
برای مثال، پژوهشهای مربوط به GLP-1 از مطالعات پایه درباره هورمونهای روده و تنظیم متابولیسم آغاز شدند و در ادامه به شکلگیری داروهایی کمک کردند که امروزه در درمان دیابت و چاقی مورد استفاده قرار میگیرند.
همین الگو را میتوان در حوزههایی مانند ویرایش دقیق ژن، تصویربرداری پزشکی و فناوریهای نوین نمایشگر نیز مشاهده کرد؛ حوزههایی که در فهرست برگزیدگان استنادی امسال حضور دارند.
ارتباط Citation Laureates با Web of Science
انتشار فهرست Citation Laureates 2026 بار دیگر اهمیت دادههای استنادی در مطالعه تأثیر پژوهشهای علمی را نشان میدهد.
Web of Science Core Collection یکی از منابع دادهای مورد استفاده مؤسسه اطلاعات علمی کلاریویت برای تحلیل انتشارات و استنادات علمی است. دادههای استنادی میتوانند به پژوهشگران و مؤسسات کمک کنند تا مقالات اثرگذار، روندهای پژوهشی و میزان نفوذ علمی آثار را بهتر شناسایی و تحلیل کنند.
برای پژوهشگران، دانشجویان و دانشگاهها، دسترسی به پایگاههای معتبر علمی و ابزارهای تحلیل استنادی میتواند در جستوجوی منابع، بررسی پیشینه پژوهش، شناسایی مقالات پراستناد و تحلیل روندهای علمی نقش مهمی داشته باشد.
منبع:
صفحه رسمی Citation Laureates کلاریویت و صفحه رسمی Web of Science کلاریویت و Research Information
